Misselijkheid (algemeen)

Oorzaken

  • Verhoogde intracraniale druk cq hersenmetastasen;

  • Angst en spanning;

  • Hypercalciëmie;

  • "squased stomach syndrome" (=externe druk op de maag door bv levermeta s of een pancreaskopca);

  • Ileus;

  • Ascites;

  • Medicamenten(morfine!!!).

 

Behandeling

  • Metoclopramide (Primperan) 4 dd 10 mgr;

  • Ondansetron (Zofran) 2 dd 8 mgr. per os of 1 dd 16 mg. per zetpil;

  • Haloperidol (Haldol) 3 dd. 2 mgr;

  • Prochloorperazine(Stemetil) 2 dd. 1 supp a 25 mg;

 

Opmerkingen

  • Overweeg steeds bij recent ontstane klachten van misselijkheid en braken of dit een uiting kan zijn van hersenmetastasen! Misselijkheid en braken als uiting van verhoogde intracraniale druk dienen in eerste instantie behandeld te worden met dexamethason (4 dd. 4,5 mg.);

  • Indien de misselijkheid gepaard gaat met (retentie) braken, kan dit wijzen op een hoge darmobstructie. De klachten zijn dan alleen goed te verlichten door een maagsonde, een PEG of octreotide (zie "darmobstructie");

  • Overweeg bij patiënten met gemetastaseerde tumoren steeds een (behandelbare!) hypercalciëmie als oorzaak van de klachten;

  • Bij misselijkheid door morfine helpt ondansetron niet, het voorkeursmiddel is dan haloperidol;

  • Bij misselijkheid en ascites bestaat de behandeling niet uit het toedienen van antiemetica maar uit het verrichten van een acsitespunctie;

  • Uit bovenstaande opmerkingen blijkt dat altijd nagedacht moet worden over mogelijke oorzaken van de misselijkheid en dat het een kunstfout is (zuiver) reflexmatig antiemetica toe te dienen;

  • Wanneer vertraagde maagontlediging een rol lijkt te spelen bij het ontstaan van de misselijkheid, zijn prokinetica zoals metoclopramide eerste keus;

  • Is er geen sprake van misselijkheid tgv darmobstructie, medicatie, electrolytstoornissen of intracraniele afwijkingen dan lijkt op grond van een prospectieve studie (zie literatuur) de meest effectieve behandeling te bestaan uit een combinatie van een 5HT3 antagonist (bv zofran, 1 dd 1 supp a 16 mg), gecombineerd met metoclopramide (primperan, 4x10 mg per os of 3x20 mg per supp) en eventueel dexamethason;

  • Stemetil kan extrapyramidale bewegingsstoornissen geven!!!.

 

Literatuur

  • Mystakidou K, Befon S, Trifyllis J, Liossi C, Papadimitiou J: Tropisetron versus metoclopramide in the control of emesis in far-advanced cancer. Oncologist 1997; 2(5):319-23;

  • Mystakidou, K, Befron S, Liossi C, Vlachos L. Comparision of tropisetron and chloorpromazine combinations in the control of nausea and vomiting of patients with advanced cancer. J Pain Symptom Managem 1998; 15(3): 176-84.

Hospice Calando   |   Vivaldilaan 2-4   |   3247 EE Dirksland   |   T 0187-609147   |   F 0187-609148   |   info@calando.nl

  • Facebook Social Icon